ritos co auga

O auga fecundadora atopamola na praia da Lanzada (Pontevedra) onde as mulleres con problemas de fertilidade métense no mar e toman o baño das nove olas.

O auga adivinatoria. Algunhas prácticas xa case perdidas fálannos da capacidade adivinatoria do auga. Antes cando alguén estaba gravemente doente e non sabíase as súas posibilidades de curación, un familiar acudía ao río máis próximo. Levaba unha peza de roupa de roupa do doente e tirábaa ao auga. Se a roupa flotaba o doente recuperaríase, se a roupa se hundía era o sinal de seu fatal destino.

O auga sanadora. Non é estraño ver xente nas romerías que se acerca a unha fonte próxima ao santuario para recoller auga. Créese aínda nas bondades destas augas, beneficiosas para o corpo e para o alma.

As árbores na cultura galega

Como lembranza do pasado, na nosa cultura cristiá occidental, perviven elementos míticos, a pesar da posición da igrexa católica, que intentou desprestixiar concilio tras concilio, diversos cultos procedentes de vellas relixións, entre os que atopamos o culto ás árbores.

A cultura tradicional galega é de corte marcadamente campesiña, onde á árbore se lle adxudica o papel de símbolo da resurrección da vexetación, tal e como acontece na celebración dos maios, asociándose con festas de primavera-verán.

Vicente Risco levou a cabo un estudio sobre os distintos tipos de cultos con vixencia en Galicia e distingue ó respecto:

1)Cultos pagáns
2)Seres da nosa pequena mitoloxía

Entre os cultos pagáns atopamos:

- O culto ós montes e ás pedras
- O culto á auga
- Fitolatría

A árbore, nas terras ricas en bosques, desempeña un papel importante, tanto nas primitivas relixións como nas prácticas populares actuais. Algúns falan da existencia nos bosques de demos que foron expulsados do ceo; e algunhas palabras, como "nemetóbriga, nemetatos ou lucus" ben poderían derivar de "bosque sagrado", ou incluso, esta última pode provir dunha raíz prerromana en relación coas divindades da luz.

As árbores e plantas, en xeral, presentan diversas propiedades; así temos o carácter prexudicial da sombra da nogueira, tanto para as persoas como para as sementes. Hainos que producen un efecto purificador, como os allos, cos que poder refrega-los animais caseiros o día da noiteboa; tamén os carballos presentan esta virtude, ademais de posuír a condición de seren sagrados, de sombra proveitosa, manifestan a capacidade de sandar os doentes ós que se lles fai pasar a través dunha fenda que teñen no tronco, xa que no seu interior agochan as "pedras do raio". Tamén hai outras especies ás que se lles outorga un carácter preservativo tal e como poden ser: o loureiro, a oliveira, o teixo, o belitroques, o sabugueiro, a cerdeira, o cinamomo ou árbore de Santo Eutelo, o carballo virgondoiro, o cerquiño, o acivro, o carballo negro, o salgueiro chorón, as castañas de indias, as cebolas, mentres que a nogueira ofrece un efecto curativo en relación ós furunchos e cortaduras.

O carballo é a árbore sagrada por antonomasia para os galegos. Agochan o raio no seu seo, sandan os doentes que pasan polas súas fendas, libran de doenzas contaxiosas a quen as padece e posúen numerosas propiedades salutíferas.

O acibiño (segundo cren algunhas das nosas xentes supersticiosas e segundo di o nomeado libro Ciprianillo) posúe facultades prodixiosas para namorar. Cando un mozo desexaba ser amado por unha rapaza abondaba con que a noite de San Xoán (24 de xuño) fora cortar ás doce en punto un acibiño, que o levase ó mar e o pasase por debaixo de trece ondas, rezando cada vez un credo. A póla tornaríase máxica e a moza á que se lle tocase con ela ficaría tolamente namorada do galán.

A aciñeira é unha árbore de feitura e tamaño moi variables, o seu froito , a landra, utilizábase para alimento do gando porcino. Dicíase que as aciñeiras bretonas tiñan a propiedade de sanda-las persoas faltas de saúde que deixaban as roupas penduradas das pólas.

A nogueira é unha árbore rica en substancias amargas e tanino. Follas e cortiza empregábanse na medicina popular, no interior como purgante e no exterior contra das doenzas do cute. A cortiza tingue dun amarelo pardo e a madeira é moi estimada en ebanistería pola súa febra fina, pola dureza e polo fermoso veado. Os paisanos gárdanse instintivamente da sombra da nogueira por crela nociva.

AS ÁRBORES EN GALICIA

Na antigüidade debeu estar moi estendido o culto ás árbores. A isto lévannos os termos "Nemetóbriga", "Nemetatos", "Lucus" (Nemeth, voz celta que significa bosque sagrado, e lucus, vocábulo latino de similar significación ) que nos fan pensar en bosques sagrados na Galicia.

A Igrexa Católica encirrouse en desprestixiar, concilio tras concilio, o culto as árbores que, procedente das vellas relixións, non desapareceu de todo e chega ata os nosos días de diferentes xeitos. Na comarca duminiense falábase da existencia nos montes de "moitos demos dos que foron botados do ceo".

Hai árbores consagradas a santos, como o carballo de Santa Mariña das Augas Santas, do que se dicía que sangraba cando o ferían. Hainos nos campos de feira ou da festa dalgunhas aldeas,que serven para xuntar a xente.

A cultura tradicional galega, de corte maiormente campesiño, ten na árbore un símbolo de resurrección. A árbore participa da rexeneración primaveral cíclica dos maios en toda Galicia, pero especialmente na do 3 de maio de Laza, onde os mozos rouban unha árbore e lévana ata a praza principal da vila para presidir a festa. Os maios son en si mesmos unha festa de exaltación da fertilidade vexetal celebrada con cantares e con roupas vexetais que visten os mozos.

É crenza común que as árbores teñen boa ou mala sombra. Son de mala sombra o castiñeiro, a nogueira, a figueira e o ciprés dos cemiterios; durmir ó seu carón senta mal e ata se pode enfermar. Pero xeralmente as árbores considéranse beneficiosas. Son as máis salientables o loureiro, a oliveira, o carballo e todas as árbores froiteiras. Este sentir popular recóllese no refrán: "Quen a boa árbore se achega, ben acobexa".

Na cultura popular cada árbore ten a súa función. Para preservar ou protexer son os loureiros e as oliveiras que protexen contra as tormentas, os malos espíritos, as bruxas e evitan que a envexa prexudique os meniños ou os animais da casa. Ponse unha póla enriba entrada, tanto da casa como da corte.

Antes poñíase na entrada das pousadas e tabernas unha póla de loureiro para indicarlle á xente que eran bos lugares de descanso. Cumpría así o ramo dúas funcións: protexía o viaxeiro e dáballe sorte ó negocio. No caso da oliveira, nove follas purifican e levábanas as mulleres que ían tomar as ondas. Tamén se usa para protexer e conxurar nos nenos o mal da envexa, lévase o neno á oliveira e alí, espido, toca a árbore dicindo: " oliveira bendita quita do neno a fada da envexa".

O carballo cura a sarna, rañando o corpo contra del,;Antes, para curar a un neno doente facían unha fisura no tronco e facíanlle pasar por aí tres veces. Despois poñían un cabo arredor do tronco e se o tronco uníase significaba que o doente sanaría, se non.... Outros simplemente abrazaban o tronco para curarse. a árbore de Santo Outel (cinamomo) cura a rabia, o acivro os cólicos, a nogueira os furúnculos e cortaduras; os carballos, en xeral, curan as esbrilladuras, o arangaño e outras doenzas dos nenos, pasando o doente por entre dúas gallas que fagan forquita ou por dúas partes dunha póla que se fende adrede e se ata despois para ver se liga ou non, que será sinal de que cure ou non cure.

Como nos dixo Castelao: "A árbore é o símbolo do señorío espiritual de Galicia. A árbore é un engado dos ollos, pola súa fermosura; é unha delicia dos oídos, porque nela cantan os paxaros; é un arrolado do espírito porque nas súas pólas conta contos o vento. A árbore pídelle auga ó ceo para que a terra teña sangue, vida e bonitura".

Cando Castelao escribía estas palabras das árbores saían mobles, ferramentas, trabes.... Tódolos utensilios, que rodeaban a vida dunha persoa dende o seu nacemento ata o seu enterro (nunha caixa de madeira ), proviñan das árbores, non é de estrañar que tamén dende a noite dos tempos forme parte dos nosos deuses, deses ós que nos diriximos, (maiormente sen decatarnos ) cando levamos para a casa unha póla de oliveira ou de loureiro bendicido o día de ramos. Inda hoxe está moi estendido o costume de plantar un limoeiro e un loureiro na horta, ben preto da casa, porque dá "boa sorte", ademais de ter á man un limón e unha poliña de loureiro, " para o que sexa mester".

O Meniñeiro

Duende simpático onde os houber, nada molesto, e que ten unha moi especial predilección polos cativos, tal e como ocorre cos seus parentes cántabros, os cuines. Manifestan de xeito ostentoso o seu cariño cara aos humanos do seu mesmo tamaño e seguramente a eles se refire o Padre Fuentelapeña cando, recollendo datos de distintas fontes do século XVII, escribiu o que segue:
Os duendes, por unha parte alédanse cos nenos e non cos grandes, pois aínda que estes téñeno visto varias veces, non os viron con aquela faciana leda co que o soen ver os nenos, segundo eles o refiren.

En lentille,e en Ourense en xeral, existe a crenza de que é o meniñeiro quen fai sorrir aos nenos acabados de nacer. Por esa razón, se o pequeno está triste e non se ri é sinal inequívoco, para eles, de que o duende non está na casa

Ritos para librarse das meigas

A crenza nas meigas obriga a unha serie de ritos moi especiais para escorrentar posibles perigos: gardar unha ferradura no fogar, tras a porta de entrada, ou levar consigo un dente de allo, una castana pilonga ou varios obxectos que libren do mal de ollo ou otros feitizos.

Polo xeral as xentes sinxelas temenas ou rexeitanas, pero tamén as buscan, cando con ensalmos acuden a elas para curar algunha dor ou para descubrir o porvir.

Tiñan as Meigas unha idea real, se ben fantástica, das facultades superiores das que se crían dotadas; e cando nun proceso se lle preguntou a unha delas se fora polo aire montada nunha vasoira, contestou: ¡ Iso por suposto, xa se sabe!

Métodos para protexerse das meigas

Levar no pescozo un colar de ramas de mórdago, allo ou cunchas.

Cravar sobre as portas das casas, morcegos, espunllos de galo, colas de lobo, ferraduras de cabalo.

Ter en casa terra bendita dos cemiterios, sal, tixeiras abertas ós pés da cama, orina de cabalo, cordas de aforcados.

Buscar garras de fera, patas de ave de presa, pedras furadas.

Poser en forma de variñas, colgantes ou pectorais, anacos de azabache, ámbar e distintas pedras capaces de rexeitar os velenos i encantamentos.

Algunha copla dos maios de Leiro do 2005

OS DO AVIA

Río Avia, río Avia,
que eres de Leiro a envidia,
antes tiñas vida enteira
e hoxe non tes nin vida.

Eu coñezo as túas penas,
eu coñezo a túa dor,
que choras, maldizoado,
o teu antigo esplendor.

¿Quen che roubou a ledicia?
¿Quen che roubou a hermosura?
¿Quen fixo de ti, meu río,
esta perenne basura?

¿Onde están aquelas troitas
que eu pescaba de pequeno
sen máis que acercarme ó río
cun caxato e un anzuelo?

¿Por qué xa non hai anguías,
nin peixes nin troitas bravas,
que hai que andar botando crías
doutros sitios e outras razas?

Antes chegares ó río
á tarde ou á madrugada
era coma estar no ceo,
de limpo e claro que estaba.

Hoxe chegares ó río
é fartarse de chorar
que fede coma a carniza
de sucio e triste que vai.

Veñan pontes e paseos,
veñan bancos e veredas,
pero eu prefiro, señores,
o río Avia daquela..

Leiro, maio 2005
(Estas coplas acadaron o primeiro premio)

OS DO ALBARIÑO

Abariño no Ribeiro
e Ribeiro no Salnés,
aquí parece que o mundo
vaise poñer do revés.

É unha caste curiosa
de acios tan pequeniños
que pra facer unha cesta
compren máis de cen racimos.

Ten un sabor delicioso,
anque peca de acidez,
combina coa treixadura
e, se non hai, co jerez.

E van os da Cooperativa
e plantan miles de cepas
alá na cima dos montes
e o personal nin se entera.

E sacan un albariño,
albariño do Ribeiro
que ten un sabor a gloria
aínda que sexa o primeiro.

Levántanse as Rías Baixas
toda a terra do Albariño
e xuran que é imposible
que poida ser un bo viño.

E acoden ó señor Fraga
pra que dirima a contenda,
e dálle un señor de Sarria
a razón a Pontevedra.

O Ribeiro non recúa
e segue co albariño,
mal lles pese ás Rías Baixas,
aquí faise moi bo viño.

O albariño é unha caste
como o é outra calquera
e aquí seguirao habendo
mentras se cultive a terra.

Ós das Rías non lle gusta
que plantemos albariño:
que leven a treixadura
e fagan eles o mismo.

(O Ribeiro maio 2005)

O FUTURO DE LEIRO

Levántate, maio,
que tanto durmiches,
pasou o inverno
e non o sentiches.

En Leiro fan pontes,
en Leiro hai paseos
e non queda nada
pro noso colexio.

Agora que temos
pronto as eleccións,
a ver se se acordan
un pouco de nós.

Queremos piscinas
e un pavillón
pra non nos mollar
xogando ó balón.

Falar solo falan
cousas de maiores,
e nunca se acordan
que foron menores.

Aínda que somos
moi poucos meniños,
somos o futuro
deste municipio.

Se non nos tratades
con moito máis mimo,
cando seades vellos,
ides pro asilo.

(Leiro, maio 2005)

OS FUMADORES

Xa non se podía
tomar un vasiño,
e agora non deixan
fumar un pitillo.

Dille adiós ós bares
e adiós ós amigos
que de hoxe en adiante
todo está prohibido.

Os bares que teñen
menos de cen metros´
¡a ver o que fan
con este decreto!

¿E que bares teñen
os cen metros libres
para deixar uns trinta
pros empedernidos?

Estes do PSOE
nin fuman nin beben,
por iso non paran
de sacaren leis.

Vos falades moito.
Queríamos vere
se vos fumarades
como miña mullere.

Ó que non ten vicios,
todo lle dá igual,
pero ós pecadentos
séntanos fatal.

A eses que vos dá
por quedar na cama,
que vos veña un decreto
que toque a diana.

E quen vos vería
arreo berrare,
se os que gobernan
vos fan madrugare.


A eses que lle dá
por tomar café,
se o prohibiran,
quería os eu ver!

Quen máis ou quen menos
temos algún vicio
e se no lo quitan,
dannos no fociño.

¿E ós que non fumamos
darannos un premio,
por cumprir coa norma
ou será o mesmo?

Se o que fuma enferma
fodendo os pulmóns,
tamén fode os cartos
das contribucións.

Lóxico sería
que ós que non fumamos
nos deran un premio,
que nós aforramos.

O que non é xusto
que o fumador activo
leve o mesmo trato
co que é pasivo.

Eu non fumo nada
e a muller non para
e acaba cos cuartos
chupada a chupada.

Moito prohibir
e moito multar,
eu penso que esta lei
pouco vai durar.

O Rajoy que fuma
puros de a metro
en canto que gañe
quita este decreto.

(O Ribeiro, maio 2005)

OS CASAMENTEIROS

Que casen os gays,
tamén as lesbianas,
a ver se alguén casa
que fai boa falta.

Téñenche ben ganas
de armar esta bulla,
se xa ninguén casa
que solo se xuntan.

¿Vos vedes que os mozos
se queiran casar?
Se a eles vailles ben
so con se arrimar.

Hoxe van con esta
e maná co aquela,
e o próximo día
vaise coa que sexa.

E chegan os gays
(xa lle tiñan ganas)
e queren casarse
cos da mesma rama.

E que uns tolean
coesto do casorio
e outros xa rabean
por coller divorcio.

Veredes que pronto
se vos quita a idea
de andarvos casando
que é cousa moi vella

E así anda o mundo,
naide está contente,
co que ten a man
e busca o de enfrente.

Algo lle verán,
algo ten que tere
o de home con home,
muller con mullere

Se non o probaches
non podes falare,
falas de memoria
e podes errare.

Se ós homes lles gusta
calquera muller,
non é raro que a elas
lles gusten tamén.

¡Que muller fai ascos
de un tipo Brad Pitt!
Pois hai homes que
lles fai tin ti lin tin.

É que en amoríos
non hai regla exacta
e to quisque quere
meter ben a pata.

Cousa de costume
de aquí a cen anos
será moi corriente
ver a gays casados.

(Maios 2005)

COPLAS DE SANTA CRUZ

Coidado ourensáns
poñede moita atención
iste maio vén triste
moi triste e chorón.

O noso maio é
dun pobo labrego
parente dun cacique
e fillo dun crego.

Por iso vén á capital
na data deste día
en busca de Euros
e tamén de xusticia.

Eiqui estamos nós
como os outros anos
falando dos problemas
e cantando os maios.

Cantar cantan algúns
outros tristes andamos
por mor da Autoestrada
que nos ten amolados.

¡ Viva Fraga e Baltar
viva Nuñez e Cabezas
vivan os veciños
que sin casa quedan!

Quen fora Xílgaro
para poder voar
lonxe distes caciques
que nos fan rabear.

Os veciños diste pobo
non queremos esa xente
nin tampouco os caprichos
do señor vicepresidente.

0 traballo do pobre
non vale tres cadelas
o do rico é valioso
e nin tocarlle as cancelas.

Uns pedimos e berramos
¡ Solidaridade e Xusticia!
outros fan o xordo
e descoñécenas a maioría.

Temos dous equipos
e tamén dúas asociacións
cando estaremos unidos
como as institucións.

Pobre pobo o noso
a envexa mátanos
a Asociación vendeunos
e aAutoestrada divídenos.

Hai que descubrirse
ante o noso Alcalde
que fai moitas obras
no centro e de balde.

Os barrios e pobos
siguen coma sempre
para que facer obras
si somos os de sempre.

O pobo de Ourense
ten políticos listos
por iso ZP nombrou
dúas ourensáns ministros.

Pagamos a cotización
a Segundade Social
para estar nunha lista
do noso Hospital.

En tanto a Xunta
discute o asunto
vanse quedando
os sanos difuntos.

O Plan Galicia
non se verá acabado
porque vai a velocidade
dun tren escangallado.

Que fondo secreto
desta terra sufrida:
o Ave non chega,
misterios da vida.

Pronto son eleccións
a Xunta está escamada
porque PSG e BNG
vanlle dar a estocada.

Con tantos problemas
esquecemos a noticia
de que España quere
un fillo de Letizia.

Letizia non se embaraza
Cristina vai polo cuarto
e o Urdangarin pregunta
se lle chegaran os cartos.

Os do principado
van ter que agardar
para ver si seu principe
se vai a casar.

Agardar, agardaron
o Carlos e a Camila
puxeronse nerviosos
e tomaron unha tila.

Tamén toman tila
os politicos vascos
para dar os mitíns
necesitan uns cascos.

O Papa xa morreu,
a xente está de luto,
a ver qué tal se porta
o novo sustituto.

Os nosos políticos
sonche uns badanas,
quizás se lles dera mellor
facer as carrilanas.

Se queres ver carrilanas
ben feitiñas e de cores
achégate a Santa Cruz
pois temos as mellores.

As festas non facemos
os veciños de Arrabaldo
porque iste ano
andamos como o caldo.

Vigo está de festa
o Celta é campión
ten un posto seguro
na primeira división.

A crise do Madrid
xa esta superada
ganoulle ó Barça
e salvou a tempada.

O Arrabaldo no é
de primeira división
pero os rapaces xogan
con moita ilusión.

Nesta tempada
fómonos de festa
moito non gañamos
por dormir a sesta.

O Sant. Cruz si gañou
a terceira rexional
pronto xogaremos
na liga nacional.

Chora toda Asturias
pero de ledicia
e non ten que ver
con Felipe nin Letizia.

A causa eche outra
tamén é asturiano
chámase Fernando
e empezou. ben o ano.

Que sexa campión
é o que desexamos
que Schumacher non gane
é o que agardamos.

Levantamos o maio
deixamos de cantar
marchamos correndo
a intentar cobrar.

Ainda nunca cobramos
o premio das coplas
pero si vos desexamos
pasar un bo ano.

Os maios

A Festa dos Maios ten a súa orixe na prehistoria cando os primeiros homes se preguntaban sobre esa forza renovadora que cada ano , trala época das chuvias e o frío, facía abrollar a semente e revestía os campos de variadas cores. Nunha sociedade neolítica a dependencia do ciclo regular das estacións, da forza da natureza, provocan o nacemento do culto a "deidades" do mundo vexetal coma certas árbores.

En calquera caso, o que si parece claro é que nun principio os maios naceron como un ritual para invocar dos deuses a protección dos productos sementados na terra. Trátase dun rito agrario, encamiñado a propiciar boas colleitas, un rito para favorecer a fecundiade da terra por medio da arte (maios), a música e a poesía (coplas). Por iso a festa celébrase na primavera, un tempo no que a terra empeza a desperezarse e a despertar do seu longo sono invernal, un tempo no que a vida empeza a xermolar por todas partes. Celébrase a despedida do inverno, o frolecer das plantas e a chegada dos primeiros froitos.

A dos maios é unha festa pagana, anterior á chegada do cristianismo. Pero como moitas outras foi cristianizada, e por iso moitos dos maios levan na cima unha cruz, e por iso mesmo en moitos sitios a festa dos maios celébrase o día da Santa Cruz (3 de maio).

Nos tempos modernos, os maios volveron a converterse nunha festa "pagana" ou "laica" e romperon tamén o cordón umbilical que tiñan coa agricultura e convertéronse en festas "urbanas", ligadas fundamentalmente a colexios e a grupos e asociacións culturais. Na maior parte dos casos é unha festa organizada polo concello dunha cidade ou vila. E, para motivar a participación, a festa acompáñase ordinariamente dun concurso no que se reparten diferentes premios.

Hoxendía, os maios constan de dúas partes:
- Por un lado, están os maios propiamente ditos, que son "momumentos" feitos cunha estructura de madeira, que se reviste con musgo, flores, carrabouxos... procurando empregar sempre elementos naturais. Poden ser de dous tipos: os que teñen forma cónica ou piramidal, que son os enxebres ou tradiccionais; e os maios artísticos, que teñen forma libre (pontes, eirexas, carros de vacas, cruceiros, muíños, minicentrais... ou calquera outra forma que non sexa cónica nin piramidal).
- E, por outro lado, están as coplas, que son versos normalmente de seis sílabas, en estrofas de catro versos cada unha, con rima asonante nos versos pares. As coplas poden ter contido literario referente á primavera, pero o máis normal é que teñan un contido satírico referido a acontecementos recentes. Esta crítica céntrase na maioría das veces en asuntos locais, moi cercanos á xente do pobo no que os maios se celebran. É moi habitual aproveitar as coplas para criticar ós políticos locais lembrándose das súas promesas incumpridas e pedíndolle determinadas obras ou melloras que o pobo bota en falta, como pode ser un polideportivo, o arranxo dunha rúa, o adecentamento dun parque, ou calquera outra cousa. Segundo reza a tradicción as coplas cántanse o día dos maios e o mellor que pode pasar é que o público aplauda a rabear e ría con ganas

Fogueiras de San Xoan

Curisidades acerca da queimada

Pincha aqui
O que nun principio era unha idea un tanto peculiar , alguen o puxo en marcha, e hoxe hai un verdadeiro kit de queimada,

A queimada conxuro

A receita da queimada

Os ingredentes son:
1 litro de augardente
1 limón
150 gramos de Azucre

Nun recipiente de barro botase aguardiente e o azucre, na proporción de 100 gramos por cada litro de augardente. Engadense as cascas do limón, os sete graos de café ( se se quere podese engadir trozos de frutas). Aparte, nun cazo de barro pequeno,botase un poco de azucre e augardente e prendese . Moi a modo, acercase o recipiente ata que o lume pase de un a outro. Remexese ata que o azucre se consuma. No cazo pequeno, botase un pouco de azucre, esta vez seco, e colocándo sobre a queimada remexese ata convertelo en almíbar, que se vai botando sobre as chamas e remexendo, esperamos a que as chamas teñan una cor azulada.E DISE O CONXURO MENTRES SE REMEXE!

Orixe da queimada

Nas culturas celtas, As chamadas culturas castreñas, desconoñecian a escritura pero deixarón a su herencia esculpida na pedra, nos petroglifos abundan os símbolos espirales e sobre todos eles destaca un, O TRISQUEL,
é unha especie de cruz con tres cabezas, son moitas as suas interpretacions, pero a máis común é que representa os tres elementos básicos da vida del hombre: A TERRA, A AUGA e O LUME.

Son os mesmos tres elementos esenciais nos que se basa a primitiva queimada:
A TERRA: simbolizada na queimadeira o pote de barro, esa terra orixen e destino do home, está presente en todalas culturas; A Terra simbolizada nas diosas nais, Gea, Isthar o Pachamama ou como lemos no génesis do mito xudéo-cristiano: "O sexto día colleu un trozo de barro e cun soplo fixo ao home a sua imaxe e semellanza"



A AUGA: cada gota de augardente, é unha lágrima da nai Terra xerminada en forma de graos de uva, sangue fecunda que se fundirá no noso corpo a través da pócima, unindonos a terra dos nosos ancestros, a nosa historia.



O LUME: Que danzará libre no barro prendido no aguardente serviranos, para purificarnos, alumbrarnos e quentarnos.


A esos tres elementos básicos da natureza, a través da historia añadironselle novos elementos, os frutos que o home coas suas mans soubo arrancarlle a Terra. Quizáis o único xenuino, común a todalas meigas, sea o chorro de MELque se añadía para dulcificar o trago do forte brebaxe. Normalmente poñiase no fondo da pota para que lle dira ese sabor característico do caramelo. A mel, fruto del las abejas, simboliza mejor que ningún otro alimento el trabajo y la solidaridad entre los miembros de una misma especie.

Hoxe elaboranse infinidade de combinacions, usanse novos productos que antes non se empregaban, incluso alguns nin existían, xa que son foráneos, descoñecidos en Galicia
hasta fai uns poucos seculos. alguns deles:

AZÚCRE: Branca e doce, símbolo da pureza e da inocencia, endulza o brebaxe e recordanos que a queimada é purificadora e o bebelo axudaranos a superalas lacras da soberbia, a envexa, u o egoísmo.

CAFÉ: Exótico, símbolo da universalidade e a mestizaxe do home, engadiremos sete graos para lembrar que o umbral das nosas sete provincias galegas debe seguir aberto para acollerno seu seno a cantos emigrantes e peregrinos chamen as suas portas.
Un por Modoñedo,
outro por Betanzos,
por Lugo o terceiro.
Otro por Tuy,
un quinto por Ourense,
otro por Coruña
e o último por Compostela

A queimada, historia

O primeiro era o caos, o home vivía na oscuridade, no paraíso da ignorancia.
Prometeo, o seu creador,observaba con abatimiento, non era a su obra humana tan vistosa comas flores, nin tan inmensa coma os cielos, nin tan enigmática comos océanos. E decidiu roubar os dioses o lume e as agochadas darllelo o home para que se libara do oscurantismo, fora libre e descubrira a luz de coñecemento
Os dioses enfadados, condenaron a Prometeo a morrer e renacer cada día e idearon a muller, intuitiva e curiosa. Pandora chamarona, la Bien Dotada, enviarona xunto os hombrs e entregaronlle un agasallo, unha caixiña de prata coa prohibición expresa de que non descubrira o seu contido.
Pandora, la bien dotada, con esa curiosidade fiminina tan intuitiva, un día do solsticio do veran abriu a caixiña de prata e do seu interior sairon os males do mundo. A morte, a envexa, o egoísmo o medo, sementando entre os homes a desconfianza.

Dende aquel día os homes foron percibindo que xornada tras xornada o día iase recortando e a noite faciasenmáis longa. o medo a verse condenados a escuridade perpetua animounos a prender lumes, querían axudar o Sol a mantenerse vivo.
Pandora volveu a mirar dentro da caixiña de prata e nunha esquina, silente e tímida atopabase agochada ESPERANZA.



Pandora correu hacia os homes a decirlles que non estaba todo perdido que ainda lles quedaba a esperanza.
Pandora puxose en camiño hacia o sitio onde morre sol cada día, seguiu sendeiro que se dibuxa po las noites nos ceos e queleva ata o sitio que os gregos chamaban TERRA DA MORTE, ese lugar onde o sol é tragado cada anoitecer polo océano, esa terra que os romanos chamaron FINIS-TÉRRAE frente o mar tenebroso, o ocaso do mundo, A COSTA DE LA MoRTE.


Pandora chegou a Galicia observou que por fin o lume regalo de Prometeo frenaba o declive da luz, que o sol volvía a renacer día a día e chamaron a ese día solsticio de inverno, día de fiesta grande, o Dios Luz renacía. Dende enton en todolos pobos da Terra festexaban ese día do novo nacemento da luz. Pasaron moitos anos e olvidamolo, xa non facemos fogueiras nin gardamolo lume dese día para que nos ilumine todo ano...Pero as mulleres galegas, feles a Prometeo gardaron o lume unido a terra e a auga, en secreto, sin que os dioses do Olimpo se enteraran facian queimadas nos seus fogares conxurándose con Pandora para non perderla esperanza.

Así dende a noite dos tempos esta pócima milagreira empregamola para curar as feridas da alma e mantener sempre viva a esperanza.

O conxuro da queimada

Mouchos, coruxas, sapos e bruxas.
Demos, trasgos e diaños,
espritos das nevoadas veigas.
Corvos, pintigas e meigas:
feitizos das manciñeiras.
Podres cañotas furadas,
fogar dos vermes e alimañas.
Lume das Santas Compañas,
mal de ollo, negros meigallos,
cheiro dos mortos, tronos e raios.
Oubeo do can, pregón da morte;
fuciño do sátiro e pe do coello.
Pecadora lingua da mala muller
casada cun home vello.
Averno de Satán e Belcebú,
lume dos cadavres ardentes,
corpos mutilados dos indecentes,
peidos dos infernales cús,
muxido da mar embravecida.
Barriga inútil da muller solteira,
falar dos gatos que andan á xaneira,
guedella porca da cabra mal parida.
Con este fol levantarei
as chamas deste lume
que asemella ao do Inferno,
e fuxirán as bruxas
a cabalo das súas escobas,
indose bañar na praia
das areas gordas.
¡Oide, oide! os ruxidos
que dan as que non poden
deixar de queimarse no augardente
quedando así purificadas.
E cando este brebaxe
baixe polas nosas gorxas,
quedaremos libres dos males
da nosa alma e de todo embruxamento.
Forzas do ar, terra, mar e lume,
a vós fago esta chamada:
si é verdade que tendes máis poder
que a humana xente,
eiquí e agora, facede cós espritos
dos amigos que estan fóra,
participen con nós desta Queimada.